یک جلسه کاملا متفاوت درباره آب

جلسه به دعوت دکتر "کافی" رئیس دانشگاه فردوسی تشکیل شد و "داوری" استاد برجسته دانشگاه در حوزه آب هم او را همراهی می‌کرد. اما این تمام ماجرا نبود. ماجرا از آنجا آغاز شد که سند سازگاری با کم‌آبی برای رسیدن به نقطه تعادل در استحصال و برداشت از منابع زیرزمینی آب در سال ۹۷ تصویب و به اجرا درآمد و به پیشنهاد استاندار قبلی خراسان رضوی "همیاران آب" طراحی و ذیل این سند حیاتی تعریف و برای اجرا به شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی سپرده شد. اعتقاد مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی درباره اینکه اجرای این سند مهم بدون مشارکت کشاورزان و آب‌بران توفیقی نخواهد یافت کم‌کم به اصلی‌ترین موضوع طرح "همیاران آب" تبدیل شد و دستگاه‌های متولی پذیرفتند که مدیریت آب باید به کشاورزان که کاربران اصلی آب هستند سپرده شود و دولت تنها ناظر باشد. حضور "رضازاده" به عنوان نماینده کشاورزان خراسان رضوی در چنین جلسه مهمی که قرار بود هم نگاهی به ضعف و قوت طرح همیاران آب در یک سال گذشته داشته باشد و هم نقشه راه یکسال آینده را تدوین کند، اگر بی‌سابقه نباشد بسیار کم‌سابقه است.

رئیس و منخصصانی از دانشگاه فردوسی، مدیران شرکت آب منطقه‌ای، مسئولانی از جهاد کشاورزی، آب و فاضلاب، منابع طبیعی و شهرداری، هرکدام به بیان  عملکرد دستگاه مربوط به خود در طرح همیاران آب پرداختند. آمار و ارقام بسیار امیدوارکننده‌ای از سوی "محمد علایی" مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای در خصوص بهینه‌سازی مصرف آب، صیانت از منابع آبی و بالا آمدن سطح آبهای زیرزمینی در دشت‌های خراسان رضوی ارائه شد. خراسان رضوی از مناطق کم بارش در کشور است که میزان بارندگی سالانه آن از میانگین کشور کمتر است و طی ده‌ها سال به دلیل برداشت غیر اصولی آب از منابع زیرزمینی دچار مشکلات لاینحلی شده است. صرفه‌جویی حدود ۴۶۰ میلیون مترمکعب در یک سال گذشته که مورد ادعای شرکت آب منطقه‌ای بوده، با تحقیق و راستی‌آزمایی متخصصان دانشگاه فردوسی تایید شده است.

در شورای هماهنگی طرح "همیاران آب" که مهندس سید کمال‌الدین میرجعفریان معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار خراسان رضوی را در عضویت خود دارد چند کمیسیون ویژه نیز امور را رصد و ساماندهی می‌کنند. مهندس "علایی" مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای رئیس کمیسیون منابع و مصارف آب استان است و مهندس "محمدرضا اورانی" رئیس جهاد کشاورزی رئیس کمیسیون حقوقی، اجتماعی و اقتصادی، "محمدحسین اسماعیلیان" مدیرعامل آب و فاضلاب مشهد رئیس کمیسیون فرهنگی، دکتر "رضا اقنوم" رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، رئیس کمیسیون علم و فناوری و دکتر "محمدرضا کلایی" شهردار مشهد نیز رئیس کمیسیون شهر دوستدار آب است.

در همین جلسه دکتر "داوری" اعلام کرد که سیاست‌گذاری و پیاده‌سازی دو اصل مهم در طرح همیاران آب است، لذا سیاست‌گذاری باید بر اجماع کنشگران این حوزه استوار باشد. "محمد علایی" نیز تاکید کرد که نسخه آب منطقه‌ای برای توفیق طرح همیاران آب همواره بر گفتگو و نشستن در کنار کشاورزان و شنیدن نظرات آنان و مشارکت آنان در مدیریت آب استوار بوده است. صحبت‌های "علایی" جلسه را از روال معمولی چنین جلساتی خارج کرد و جلسه به جلسه هم‌اندیشی و هم‌افزایی و برنامه‌ریزی عملی برای یک موضوع مهم و حیاتی تبدیل شد،

در حالی که مسئولان حاضر در جلسه که هر یک مسئول یکی از کمیسیون‌های دبیرخانه دائمی همیاران آب هستند گزارش‌هایی امیدوارکننده ارائه می‌کردند. از این موضوع نمی‌توان صرف نظر کرد که همه در انتظار سخن گفتن نماینده کشاورزان بودند و "رضازاده" نیز وقتی لب به صحبت گشود تمام توجه‌ها را به خود جلب کرد. "رضازاده" صحبت‌های خود را با این سوال شروع کرد که چرا تاوان مشکلات امروز را از ایجادکنندگان آن در گذشته، نمی‌گیریم و حالا که مشکل حاد شده است از کشاورزان می‌خواهیم که تاوان مشکلاتی را که دیگران درست کرده‌اند، بپردازند. او اما تصریح کرد که البته در شرایط فعلی که منابع زیرزمینی آب با مشکل جدی روبروست، به عنوان کشاورز و کاربران اصلی آب، آماده همکاری برای حل این مشکلات هستیم. "رضازاده" به این نکته مهم اشاره کرد که در گذشته به نقطه‌نظرات کشاورزان هیچ توجهی نمی‌شد اما در حال حاضر این روند تغییر کرده است و همین مسئله امیدواری‌های زیادی را برای مشارکت کشاورزان در مدیریت آب به وجود آورده است. صحبت‌های "رضازاده" حکایت از آن دارد که سیاست مدیریت مشارکتی آب به اهداف خود نزدیک شده است و می‌توان این نوید  را داد که طرح همیاران آب به توفیقی برسد که تاکنون سابقه نداشته است. توفیقی که مدیون سیاست مدیریت مشارکتی آب است تا آنجا که به قول مدیر روابط عمومی شرکت آب منطقه‌ای "امروز کلید دشت‌های خراسان در دست کشاورزان است".